Nu de Dementie Referentie Artsen (DRA’s) hun eerste jaar afgerond hebben, lanceert het DRA-netwerk vanaf april een afgeschermd digitaal platform via www.huisartsendementie.be. Zo krijgen professionals met verschillende achtergronden -met instemming van de behandelende huisarts - vlot toegang tot deze interdisciplinaire expertise. Zorgverleners kunnen er casussen posten.

Deze maand vieren de Dementie Referentie Artsen (DRA’s) hun eerste verjaardag. Met projectleider dr. Joke Pauwelyn maken we een balans op en blikken we vooruit. Het DRA-project startte met 31 aangestelde Dementie Referentie Artsen, aangevuld met 15 vrijwilligers, onder wie heel wat geriaters. Dat in samenwerking met Domus Medica: zonder die samenwerking zou het DRA-netwerk niet staan waar het nu staat, met name vooral dankzij de inbreng van Ann Janssen, beklemtoont Joke Pauwelyn. Van de 31 aangestelde artsen zijn er 22 huisarts. Dokter  Pauwelyn stelt vast dat ondanks de zware workload van zowel huisartsen als geriaters, er meer interesse voor het project was dan er plaatsen beschikbaar waren. “De deelnemers zijn echt de crème de la crème van de geneeskunde, gedreven door een sterk engagement.”

Geld is inderdaad niet dé drijfveer: de vergoeding voor de aangestelde artsen bedraagt een bescheiden 32,4 euro per uur voor deze idealistische professionals. 

Hoe dr. Pauwelyn zelf tot projectleider uitgroeide? Alleszins speelde een sterke persoonlijke motivatie mee: “Mijn eigen moeder overleed met - niet aan -  dementie. Door de DRA-opleiding te volgen, besefte ik dat ik met de juiste kennis anders met mijn moeder had kunnen omgaan, wat me drijft om deze expertise nu breed toegankelijk te maken.”

Meerwaarde van de DRA

De DRA’s starten waar anderen vastlopen: wanneer individuele zorgverleners, teams of netwerken geen uitweg meer zien. De kernkracht van de DRA ligt in de multidisciplinaire samenwerking. Een team combineert de expertise van huisartsen, geriaters, een[JP2]  neuroloog, een geriater en alle dementiedeskundigen van de Expertisecentra Dementie. “Terwijl artsen vaak geneigd zijn om primair naar medicatie te kijken, brengen dementiedeskundigen een andere blik in door te zoeken naar de oorzaken van gedrag en sociale factoren. Een "caleidoscopisch zicht" op de patiënt als het ware, waardoor er veel meer aanknopingspunten voor zorg en behandeling worden gevonden dan bij een medische benadering alleen.”

In het eerste werkjaar werden er 80 adviesvragen behandeld. Op het eerste gezicht lijkt dat weinig, maar dat is verkeerd geredeneerd: “Elk advies is het resultaat van een intensief groepsproces van het gehele team.” Hoofdzakelijk gaat het om adviezen die te maken hebben met de WZC’s (60 tot 65%). “Ze vormen een antwoord op vragen in verband met onbegrepen of storend gedrag, zoals agressie of ongepaste intimiteit. Een concreet voorbeeld was een man met storend seksueel gedrag, waarbij het team zocht naar een balans tussen medicamenteuze (bijvoorbeeld hormonale) ondersteuning, en een gedragsmatige aanpak”, licht dr. Pauwelyn toe. “Nog een belangrijk aandeel nemen adviezen in over thuiszorg in (30-35%). Hier liggen de knelpunten vaker bij de zorgorganisatie, een gebrek aan mantelzorgers, of een gebrek aan ziekte-inzicht bij de patiënt. Dementiedeskundigen spelen een cruciale rol met hun advies omdat zij de "sociale kaart" veel beter kennen dan de gemiddelde arts.”

Toekomstplannen

De DRA’s met de Expertisecentra Dementie blijven groeien als een aanspreekpunt voor zorgverleners wanneer dementiezorg bijzonder complex wordt. “Onze leidraad is eenvoudig: 'Uw dementiezorg is onze zorg'. We willen zorgverleners ontzorgen en bijdragen aan een waardig en kwalitatief leven voor mensen met dementie – thuis én in residentiële zorg.”

Op 10 april wordt een nieuw digitaal platform gelanceerd (met een testfase sinds 20 maart) via de website www.huisartsendementie.be. Dit platform zal fungeren als een community of forum waar artsen casussen kunnen posten, zodat de expertise van het hele netwerk benut kan worden.

Of het niet aangewezen is om dit platform in de toekomst open te stellen voor niet-artsen, zoals verpleegkundigen en sociaal werkers? “Dat is de uitdrukkelijke wens, maar zoiets hangt nog af van politieke validatie en financiering”, besluit dr. Pauwelyn.

Nog te vermelden dat alle DRA’s hun dementie-expertise verwierven via de online-opleiding van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, in samenwerking met Domus Medica. Na actualisering is een 4e uitgave vanaf mei 2026 beschikbaar.

Op de foto vlnr: Emy Kool, vorig jaar projectleider bij Domus, Joke Pauwelyn en Ann Janssen, huidige projectleider bij Domus